Historia lnu

Len – historia, która ma 10 tysięcy lat.

Historia włókien lnianych rozpoczęła się w okresie neolitu, czyli w VIII tysiącleciu  p.n.e. wraz z ich wykorzystaniem jako sznurka. Dopiero w okresie Starego Państwa w Egipcie (między 27. a 22. wiekiem p.n.e.) pojawiły się cienkie tkaniny lniane. Te najdelikatniejsze używane były do szycia ubiorów królewskich i kapłańskich. Tkaniny lniane wykorzystywane były m.in. do mumifikacji zwłok faraonów egipskich. 

Egipcjanie eksportowali tkaniny lniane oraz surowiec do ich produkcji do Indii, a nawet do Chin. Jednak mistrzami w farbowaniu tkanin lnianych byli Fenicjanie, którzy potrafili uzyskać piękną barwę purpurową.

Naturalny kolor lnu.

W Europie Środkowej oraz na terenach Polski uprawa lnu, wraz z płaskurką i jęczmieniem pojawiła się między szóstym a piątym tysiącleciem przed naszą erą. W owych czasach zboża uprawiano na polach, a rośliny oleiste i strączkowe na ogrodzonych działkach, blisko domów. Największe powierzchnie na działkach zajmował bób i groch, a na drugim miejscu znajdował się len i konopie.

Wraz z wiekami ulepszano techniki produkcji tkanin lnianych, a największy przełom nastąpił w wieku XIX, kiedy to opracowano metodę przędzenia włókien lnianych na mokro

Len w Polsce

Polska przez wieki była jednym z przodujących producentów lnu. Jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku uprawy lnu zajmowały powierzchnię około 130 tysięcy hektarów. W kolejnych dwóch dekadach nastąpiło załamanie. Zamknięto większość zakładów zajmujących się przeróbką włókien lnianych, a areał upraw lnu włóknistego spadł w 1997 roku do zaledwie 2.5 tysiąca hektarów, czyli był 50 razy mniejszy niż dwadzieścia lat wcześniej. Głównym czynnikiem takiego kryzysu w uprawie i produkcji lnu był zmniejszający się z każdym rokiem popyt na tkaniny lniane, spowodowany głównie zmianą w trendach mody i pojawieniem się na rynku wielu nowych, sztucznych włókien. 

W XXI wieku nastąpił renesans włókna lnianego. Na całym świecie coraz więcej ziemi zasiewano lnem, a proporcjonalnie to tego wzrastała szybko liczba zakładów produkujących tkaniny lniane.

Statystyki

Na początku lat 90. największym producentem tkanin lnianych na świecie był Związek Radziecki, w którym powstawało rocznie około 300 tysięcy ton tkanin lnianych. Po rozpadzie mocarstwa liderem zostały Chiny

Z danych belaruspartisan.org wynika, że w roku 2011 największym producentem na świecie włókna i sznurka lnianego była Francja (ponad 52 tys. ton), Na drugim miejscu Białoruś – 46 tys. ton, dalej Rosja – 43 tys. ton i Chiny ok. 40 tys. ton.

Jeśli chodzi o eksport włókien lnianych w tym samym 2011 roku, to prym wiodła również Francja z wielkością eksportu 208 mln USD, przy średniej cenie za tonę około 2500 USD. Na drugim miejscu znajdowała się Belgia (eksportowała 132 mln ton w cenie ok. 2400 USD za tonę). Na trzecim miejscu znalazła się Białoruś, dla której wielkość eksportu wyniosła około 21 mln ton, czyli 10 razy mniej niż w przypadku Francji. Ale co ciekawe: średnia cena eksportowa za tonę lnu białoruskiego wyniosła tylko 960 USD, czyli 2.5 raz mniej niż cena lnu francuskiego. To świadczyło o niskiej jakości białoruskich włókien lnianych.

Ogólnie możemy powiedzieć, że obecnie największą renomą cieszą się tkaniny lniane z Francji i Belgii, a w ostatnich latach dużą aktywnością w produkcji tkanin lnianych wykazują się małe firmy litewskie, produkujące tkaniny wysokiej jakości.